Ontwerpen met jongeren als kompas
Wanneer organisaties samenwerken aan betere ondersteuning voor inwoners, begint de reflex vaak bij oplossingen: nieuwe activiteiten, nieuwe platforms of nieuwe communicatie. Binnen De Sociale Bouwmarkt kiezen we bewust een andere route. Wij beginnen niet bij de oplossing, maar bij de eindgebruiker.Een mooi voorbeeld daarvan zien we momenteel in Noardeast Fryslân, waar we samenwerken met de gemeente, aanbieders en jongeren.
Door het oog van…
In de Bouwplaats Opgroeien in een Kansrijke Omgeving werken we samen met aanbieders van preventieve activiteiten voor jongeren, bijvoorbeeld op het gebied van sport, cultuur of persoonlijke ontwikkeling. Het doel is om dit aanbod begrijpelijk te ontsluiten op een manier die aansluit bij de behoeften van jongeren. Dan is het belangrijk om daadwerkelijk te weten wat jongeren belangrijk vinden wanneer ze (online) op zoek gaan naar antwoorden op hun (hulp)vragen. Daarom zijn we niet begonnen met het neerzetten van systemen of structuren, maar met het voeren van gesprekken. Tijdens de Tienskipdag in Dokkum, bijvoorbeeld, waar we belangrijke inzichten ophaalden bij 140 leerlingen van het Dockinga College. We vroegen hen niet wat ze “nodig hebben”, maar waren vooral nieuwsgierig naar hoe zij zoeken, beslissen en kiezen. De informatie die we bij deze leerlingen ophaalden, hebben we vertaald naar persona’s: fictieve, maar realistische profielen die herkenbaar maken wat jongeren belangrijk vinden wanneer zij zoeken naar activiteiten of ondersteuning. Zo helpen persona’s ons om tijdens het ontwerpen steeds opnieuw dezelfde vraag te stellen: werkt dit ook voor de jongeren zelf?
Zo is er bijvoorbeeld Jurre (18). Hij voetbalt op hoog niveau en zijn agenda zit vol met school, trainingen, wedstrijden en vrienden. Als hij ergens op klikt, kijkt hij vooral of het de moeite waard is om er tijd voor vrij te maken. Zoals hij het zelf zegt: “Als ik niet binnen 10 seconden zie waarom dit interessant voor mij is, scroll ik door.”
Nick (16) kijkt weer net iets anders. Voor hem moet iets vooral meteen duidelijk zijn. Als hij eerst moet uitzoeken wat iets precies inhoudt, is hij alweer weg. In zijn woorden: “Als ik het niet meteen snap, klik ik weg.”
En dan is er Sanne (17). Thuis draagt ze veel verantwoordelijkheid en naast school werkt ze ook nog een paar avonden per week. Als ze vrije tijd heeft, zoekt ze daarom niet naar nog een verplichting, maar naar iets waar ze even zichzelf kan zijn zonder gedoe. Zoals zij het verwoordt: “Als het mij meer energie kost dan oplevert, dan laat ik het zitten.”
Deze drie uitspraken gebruiken we (samen met de overige inhoud van de persona’s) in onze werksessies als kompas. Met deze inzichten werken we nu samen met aanbieders uit de regio. In werksessies vertalen zij hun activiteiten stap voor stap naar een vorm die beter aansluit bij de logica van jongeren. We beginnen daarbij bewust bij de basis: duidelijke taal en een snel antwoord op praktische vragen. Want, voordat een jongere geïnteresseerd raakt in een activiteit, wil hij of zij eerst weten waar het over gaat. In de sessies beantwoorden we daarom eerst vragen als:
- Wat ga ik doen?
- Met wie ga ik dat doen?
- Waar is het?
- Wanneer is het?
- Waarom zou dit interessant voor mij zijn?
Ontwikkelen, uitproberen en verbeteren
Wanneer we straks het gevoel hebben dat het eerste verzamelde aanbod deze vragen helder beantwoordt, leggen we de inhoud eerst voor aan jongeren. Zij kunnen dan aangeven wat duidelijk is, wat onduidelijk blijft en waar zij afhaken. Pas daarna kijken we verder naar zaken als vorm, beeld en structuur. Op deze manier bouwen we stap voor stap aan een presentatie van het aanbod die uitnodigt tot deelname. Binnen de Bouwplaats in Noardeast Fryslân testen we dit straks op twee manieren. Het aanbod wordt verwerkt in de Achterkant van de Bouwmarkt -de infrastructuur waar lokaal aanbod gestructureerd en vindbaar wordt gemaakt- én in het bestaande platform Yn Beweging. Zo kunnen we leren hoe jongeren zoeken, wat hen helpt om snel te begrijpen wat er mogelijk is en hoe we het aanbod zo kunnen presenteren dat het echt wordt gebruikt. De Bouwplaatsen zijn precies voor dit soort stappen bedoeld: lokale testomgevingen waarin we samen met partners oplossingen ontwikkelen, uitproberen en verbeteren.
De Bouwmarkt die hier ontstaat is natuurlijk een (digitale) omgeving waar (onder andere) jongeren antwoorden op (hulp)vragen kunnen vinden. Maar misschien nog belangrijker is hoe de Bouwmarkt tot stand komt. Gedurende het proces ontstaat iets wat moeilijk te organiseren is: meer onderling begrip tussen aanbieders, gemeenten en jongeren. Door samen te ontwerpen, door vragen te blijven stellen en door gebruikers écht leidend te maken, groeit ook het draagvlak voor de oplossing. En dat is belangrijk. Een functionaliteit kun je namelijk altijd aanpassen, maar een oplossing waar niemand zich eigenaar van voelt, wordt uiteindelijk niet gebruikt…
De Bouwplaats in Noardeast Fryslân staat niet op zichzelf. Het is een manier van werken die we op meerdere plekken toepassen. In verschillende Bouwplaatsen ontwikkelen we samen met lokale partners aan nieuwe oplossingen. De uitkomsten binnen een specifieke Bouwplaats, kunnen vervolgens ook in andere testomgevingen worden toegepast. Zo bouwen we stap voor stap aan een functionerende Bouwmarkt waarin inwoners -jong en oud- snel en eenvoudig hun weg kunnen vinden naar activiteiten, ondersteuning en mogelijkheden in hun eigen omgeving. Een Bouwmarkt die niet vóór, maar mét inwoners wordt ontworpen.
